Şemî, Nîsan 17, 2021

‘Cuye weş a’

Gulçîn Adar

Mîyanê şert û mercê giranan de gelo ma çiqas eşkenê psîkolojîyê domanê ke derûdorê ma de yê bifikrîyê û xesas têbigeyrê. Şer ra, afatan ra, serebûtê negatîfan ra înan bipawê? Fîlmê, ‘cuye weş a’ cewabêke baş a semedê pêro pîlan.

Habîl û Kabîl ra heta nika rîyê erdî de şerî her wext bîyê û însanî semedê berjewendîyê xo, pawitişê herra xo, welatê xo mîyanê şer û pêrodayîşan de bîyê. Dinyayêka winasî pîle qîmê însanan nêkerda û hema zî nêkena. Çimeyê ke eke baş bêrê xebitnayene, heta bi heta însanan rê bes ê, la çimvêşanî, bêedaletî beno sebebê alozî û peynîya şeran nîna. Çi beno wa bibo meşrûkerdişî şerî nêbeno çike netîceyê ci texrîbatêk pîl o. Nê texrîbatî ra tewr pîl domanî rî bi rî manenê. Heta nika bi mîlyonan domanî bîyê qurbanê şerî, birîndar bîyê û êyê ke mendê zî bi travmayê giran dir cuya xo dewam kerdê. Xora goreyê ke aseno îdarekarê welatan gonî ra nêbenê mird û do bi no hawa zî peynîya pêrodayîşan nêro o wext lebata ma sey; ma eşkenê senîn çareserîyêk domanan rê bivînê û ma înan tesîrê serebûtan ra muhafeze bikerê bo.

Na babeta ser o zemanêk mi fîlmêk temaşe kerdib. Fîlm de demê nazîyan qalî kerdêne û ez zaf tesîrê ci de mendebîya. Nameyê fîlmî, “Cuye weş a” (Life is beautiful) ez vana qey kesêk temaşe nêkerdo çin o. Fîlm, serra 1997 de ameyo weşankerdene û babeta ci şerê dinya ê diyîne de zulm û tedayê nazîyan ramojneno. Dimayê ke şer virazêno zulmê serê cuhidê îtalyayijan zî zêdyeno û karekter Guîdo bi enerjî û sempatîkîyê xo performansêk baş pêşkêş keno. Fîlm de çîyo ke bale merdimî anceno, mîyanê şerî de têkilîyê pî û domanî yo. Mîyanê hende şerê giran de, serebûtî de, rijnayîşê gonî û tanq û topan de hewldayîşê pîyî oyo ke nê pêro çîyan domanê xo rê sey kay ramojno û bi no hawa zî serkewte beno. Heta peynî doman vano qey mîyanê kayêk de yo. Beno ke xeylê kesî vajê ancax no fîlman de bo, la mesajo esas oyo ke mîyanê serebûtan de hîsgêrîyê pîlan ê hemverê domanan o. Çi heyf no zaf yeno peygoşkerdene.

‘Cuye weş a’

Gulçîn Adar

Mîyanê şert û mercê giranan de gelo ma çiqas eşkenê psîkolojîyê domanê ke derûdorê ma de yê bifikrîyê û xesas têbigeyrê. Şer ra, afatan ra, serebûtê negatîfan ra înan bipawê? Fîlmê, ‘cuye weş a’ cewabêke baş a semedê pêro pîlan.

Habîl û Kabîl ra heta nika rîyê erdî de şerî her wext bîyê û însanî semedê berjewendîyê xo, pawitişê herra xo, welatê xo mîyanê şer û pêrodayîşan de bîyê. Dinyayêka winasî pîle qîmê însanan nêkerda û hema zî nêkena. Çimeyê ke eke baş bêrê xebitnayene, heta bi heta însanan rê bes ê, la çimvêşanî, bêedaletî beno sebebê alozî û peynîya şeran nîna. Çi beno wa bibo meşrûkerdişî şerî nêbeno çike netîceyê ci texrîbatêk pîl o. Nê texrîbatî ra tewr pîl domanî rî bi rî manenê. Heta nika bi mîlyonan domanî bîyê qurbanê şerî, birîndar bîyê û êyê ke mendê zî bi travmayê giran dir cuya xo dewam kerdê. Xora goreyê ke aseno îdarekarê welatan gonî ra nêbenê mird û do bi no hawa zî peynîya pêrodayîşan nêro o wext lebata ma sey; ma eşkenê senîn çareserîyêk domanan rê bivînê û ma înan tesîrê serebûtan ra muhafeze bikerê bo.

Na babeta ser o zemanêk mi fîlmêk temaşe kerdib. Fîlm de demê nazîyan qalî kerdêne û ez zaf tesîrê ci de mendebîya. Nameyê fîlmî, “Cuye weş a” (Life is beautiful) ez vana qey kesêk temaşe nêkerdo çin o. Fîlm, serra 1997 de ameyo weşankerdene û babeta ci şerê dinya ê diyîne de zulm û tedayê nazîyan ramojneno. Dimayê ke şer virazêno zulmê serê cuhidê îtalyayijan zî zêdyeno û karekter Guîdo bi enerjî û sempatîkîyê xo performansêk baş pêşkêş keno. Fîlm de çîyo ke bale merdimî anceno, mîyanê şerî de têkilîyê pî û domanî yo. Mîyanê hende şerê giran de, serebûtî de, rijnayîşê gonî û tanq û topan de hewldayîşê pîyî oyo ke nê pêro çîyan domanê xo rê sey kay ramojno û bi no hawa zî serkewte beno. Heta peynî doman vano qey mîyanê kayêk de yo. Beno ke xeylê kesî vajê ancax no fîlman de bo, la mesajo esas oyo ke mîyanê serebûtan de hîsgêrîyê pîlan ê hemverê domanan o. Çi heyf no zaf yeno peygoşkerdene.