Rojnameya Heftane

Korona Rojhilat û Başûr ditengijîne

Navenda Nûçeyan

Berbelavbûna vîrusa koronayê berdewam e. Li başûr û rojhilatê Kurdistanê jî weqayên vîrusê hatin dîtin. Li Başûr ji bo pêşîlêgirtina vîrusê serdananên nexweşan hatin rakirin

Vîrusa koronayê ku di dawiya sala 2019’an de li Çînê peyda bû, welat dane ber xwe û berbelav dibe. Vîrus, ji bilî parzemîna Antartîkayê, li tevî parzemînan zêdetirî 80 welatan belav bûye. Li gorî daneyên dawîn; vîrus bi zêdetirî 95 hezar kesan re hatiye dîtin û piranî çînî zêdetirî 3 hezar kesan jî ji ber vîrusê jiyana xwe ji dest dane.

Ji bilî Çînê welatên herî zêde vîrus li wan belav bûye û gelek kes ji berê jiyana xwe ji dest dane welatê Ewropa Îtalya û welatê Asyayê Îran in. Li her du welatan jî ji ber vîrusê hemû dibistan hatin girtin û her cure aktîvîteyên werzîşê hatin qedexekirin. Li Îtalyayê dêr li ayînan re û li Îranê jî mizgeft li nimêjan re hatin girtin.

Li Kendavê belav bûye

Ji bilî Îtalyayê, li gelek welatên din ên Ewropayê jî weqayên vîrusê hatin dîtin. Dîsa Iraq jî di nav de li welatên Kendavê yên nêzî Îranê jî gelek weqayên vîrusê hatin dîtin. Hem li Ewropayê û hem jî welatên Kendavê li dijî vîrusê bergirî hatin zêdekirin û gelek bernameyên komî hatin betalkirin. Girêdayî vê yekê gelek seferên balafiran ji bo demekê hatin rawestandin.

Kabeya Şerîf vala ma

Bergiriyên herî balkêş li Erebistana Siûdî hatin girtin. Bi gumana vîrusê li Erebistana Siûdî serdanên umreyê ji bo demeke nediyar hatin rawestandin. Ji ber vê yekê Kabeya Şerîf piştî demekê vala ma. Erebistana Siûdî, di rojên pêş de ji bo wezîfeya olî ya hecê ya misilmanan jî biryara xwe aşkera bike. Heke mudaxaleyî vîrusê neyê kirin dibe ku îsal wezîfeya hecê jî bê betalkirin.

Rojhilat

Weqayên vîrusê yên li Îran û Iraqê, gihîştin rojhilat û başûrê Kurdistanê jî. Li gel agahiyên kêm jî tê gotin ku li bajarên Rojilat jî weqayên vîrusê hene û bergiriyên pêwîst ji bo vîrusê nayên girtin. Ji ber vê yekê gel li Rojhilat li dijî rejîma Îranê bi bertek in û daxwaz dikin ku demildest bergiriyên pêwîst di asta herî jor de bên girtin. Di nav hefteyê de parlamenterê bajarên Sine û Nexede yên Rojhilat Ebdulkerîm Hisên Zade, bêrgiriyên kêm ên li Rojhilat rexne kir û xwest ku herêmên weqa li wan hene bikevin karantînayê.

Başûr

Li Başûr jî mîna Rojhilat weqayên vîrusê hene. Lê li vir ji aliyê Rêveberiya Herêmê ve gelek bergirî hatin girtin. Ji aliyê Wezareta Tenduristiyê ya Herêma Kurdistanê ve li Hewlêr û Silêmaniyê serdanên nexweşan hatin rakirin. Li Silêmaniyê jî 116 kesên ku bi guman vîrûsê 14 rojan li nexweşxaneyan hatin girtin jî ji ber ku di kontrolên taybet re hatin derbaskirin û piştrast bû ku bi vîrusê neketine, ew şandin malên wan.

Bakur

Li bakurê Kurdistanê hê bi awayekî fermî weqayên vîrusê nehatine ragihandin. Li gel vê yekê jî tê angaştkirin ku li bajarên mîna Amed, Wan, Mêrdîn û Xarpêtê weqayên vîrusê hene lê ji aliyê dewletê ve ser weqayan tê girtin. Têkildarî vê mijarê li ser medyaya civakî gelek angaşt û qeydên dengan li ser medyaya civakî hatin belavkirin.

Rojava

Li Rojava jî hê weqayên vîrusê nehatine dîtin. Lê berevajiyê beşên din ên Kurdistanê heke vîrus bê dîtin dê bibe sedema kareseteke mezin. Lewra li vir bi hezaran kes di kampan de, di nav şert û mercên nebaş û zehmet de dijîn.