Duşem, Tirmeh 26, 2021

Vera kaosê rojeve hêzê yewbîyayîşî

Gulçîn Adar

Nê rojan rojeve de zaf çîyê ke ganê merdimî bidejnê estê. Merdim reaksîyonan ver nêreseno. Hetêk ra binpaykerdişê heqê tepişteyan, hetêk ra wedaritişê Pêkerdişê Stenbolî hetêk bîn ra krîzê ekonomî û ver bi ziwatîyê îklîmî. Gelo ma do senî bieşkê nê welatî de wina bi asanî helm bigîrê û bidê. Ma senî eşkenê çimê xo nê çîyan ra padê? Eke merdim xo ra vajo, “ez însan a” mimkin nêyo ke vera nînan de bêreaksîyon û bêhîs vindero.

Her çiqas medyaya Tirkan de grevê vêşanîye ca nêgîro yan zî îqtîdar nêkero rojeve xo zî la nika zîndanan de bi hezaran tepişteyî hemverê tecrîdî û binpaykerdişê heqan grevê vêşanîye de yê. Tepişteyî 225 rojî yo grevê xo dewam kenê. Roj bi roje weşîya tepişteyan kewena rewşêka krîtîk la merdim gama ke ewnîyeno komelî ra xêrcê keyeyanê tepişteyan kes nêbeno vengê înan. Hem rewşa pandemî û hem zî şert û mercê ke tede yê merdimî keno endîşe. Grev ra dima xeberê ke zîndanan ra yenê qet baş nîyê. Tedayî hîna bîyê zêde û kesê ke kewtê grev rastê muameleyê xirab yenê. Gelo ma nêeşkenê zor bidê rayaumumî û kesê ke vanê ma heqê merdiman pawenê? Eke vengêko berz semedê wayîrvejîyayîşê tepişteyan nêvejîyo, na rewşe de beno ke çîyê tewr xirab bêrê meydan. Hema ke ma zaf erey nêmendê kam beno wa bibo, kam îdeolojî beno wa bibo, eke xo sey însan bi name keno û têduştî paweno ganî bibo vengê tepişteyan.

Nê rojan de medyaya herême û Tirkîya de qalê wedaritişê Pêkerdişê Stenbolî yeno kerdene. Seke yeno zanayene hetê îqtîdarî ra 1ê temmuze de pêkerdiş ame wedaritene. Tirkîya ke bîya cayê qirkerdişê cinîyan, bi wedaritişê pêkerdişî de hîna zêde hêz dana kiştoxan. Her aşmî tewr tay 20 cinî yenê qetilkerdene. Semedê tutan, cinîyan û pêro ganeyan Pêkerdişê Stenbolî girîng bi. Coka cinîyan tewr zêde wayîr vejîyayî û astengîyan nas nêkerdî. Bi pêro hêz û têkoşînê xo ramojnayî ke pêkerdiş bêro wedaritiş zî do bêveng nêmanê û her ca de vengê xo berz bikerê. Çalakîya cinîyan roja ke semedê wedaritişî Pêkerdişî Stenbolî qal bî heta nika nêvindert. Hem serê medyaya dîjîtalî de hem kuçe û meydanan de cinîyan reaksîyonê xo ramojnayî û vatî, ma fek destkewtişanê xo ra vera nêdanê. Ma estê û ma do xoverdayîşê xo dewam bikerê.

Babetêka qet rojeve ra nêkewena û pêro welatî tesîr kerda seke yeno zaneyene ekonomî ya. Ekonomîya Tirkîya her ke şina xirab bena û nê ra zî tewr zêde feqîrî tesîr benê. Bi zamkerdişê çîyan, bacayan şaro feqîr êdî nêeşkeno keyeyê xo rê nan bero. Pandemî ke 2 serrî yo dewam keno, hem hetê psîkolojîk û hem hetê ekonomî ser komel de rijnayîş viraşt. Xeylê kesî êdî nêeşkenê debara xo bikerê, Bêpereyî û bêomîdî ra hîn kesan peynîya cuya xo ard. Yanî no kaos çend şino hîna kûr beno. Vera ke çareserî bêro vînayene caardişê ke feydeyê înan çin o yenê awankerdene. Şar êdî nê bêedaletî ra vano bes o. Bes o heqdestê tayî rê, zam û bêedaletî rê. Bes o dewlemendbîyayîşê dewlemendan ra, feqîrbîyayîşê feqîran ra. Bes o no sîstemo ke merdimî helneno ra.

Ziwatî zî nika semedê pêro dinya problemêko tewr pîl a. Xozaya ke destê însanan de ameya çinkerdene, qetilkerdene êdî êdî bedelê nê însanan rê ramojnena. Daristanê ke yenê veşnayene, darê ke yenê birnayene, awbendê ke yenê viraznayene, sîlehê ke yenê xebitnayene, kîmyasalê ke yenê rijnayene nê pêro çî dinya ver bi çinbîyayîşî benê û cuyêka nêweşe verê ma de rafînenê. Ma ganî vera nê çîyan de rêxistin bibê û kesê ke wazenê xoza lêşin bikerê, destûr nêdê înan. Her çiqas organîzekerdişê xirabî bibo zî merdim hîna zêde eşkeno bi başî xo û derûdorê xo organîze bikero. Bêrê ma pêro vera nê bêedaletî, binpaykerdişê heqan, tacîz û tecawuzan, feqîrî û ziwatî dest bidê yewbînan û vengê xo berz bikerê. Ma hêzdar ê eke ma xo ra bwer bê ma eşkenê dinya xirabî ra bivurnê başî. Ma eşkenê têduştî semedê pêro ganeyan awan bikerê. Tena çîyêk ma rê lazim o yewbîyayîşê heq û heqîqetî.

Vera kaosê rojeve hêzê yewbîyayîşî

Gulçîn Adar

Nê rojan rojeve de zaf çîyê ke ganê merdimî bidejnê estê. Merdim reaksîyonan ver nêreseno. Hetêk ra binpaykerdişê heqê tepişteyan, hetêk ra wedaritişê Pêkerdişê Stenbolî hetêk bîn ra krîzê ekonomî û ver bi ziwatîyê îklîmî. Gelo ma do senî bieşkê nê welatî de wina bi asanî helm bigîrê û bidê. Ma senî eşkenê çimê xo nê çîyan ra padê? Eke merdim xo ra vajo, “ez însan a” mimkin nêyo ke vera nînan de bêreaksîyon û bêhîs vindero.

Her çiqas medyaya Tirkan de grevê vêşanîye ca nêgîro yan zî îqtîdar nêkero rojeve xo zî la nika zîndanan de bi hezaran tepişteyî hemverê tecrîdî û binpaykerdişê heqan grevê vêşanîye de yê. Tepişteyî 225 rojî yo grevê xo dewam kenê. Roj bi roje weşîya tepişteyan kewena rewşêka krîtîk la merdim gama ke ewnîyeno komelî ra xêrcê keyeyanê tepişteyan kes nêbeno vengê înan. Hem rewşa pandemî û hem zî şert û mercê ke tede yê merdimî keno endîşe. Grev ra dima xeberê ke zîndanan ra yenê qet baş nîyê. Tedayî hîna bîyê zêde û kesê ke kewtê grev rastê muameleyê xirab yenê. Gelo ma nêeşkenê zor bidê rayaumumî û kesê ke vanê ma heqê merdiman pawenê? Eke vengêko berz semedê wayîrvejîyayîşê tepişteyan nêvejîyo, na rewşe de beno ke çîyê tewr xirab bêrê meydan. Hema ke ma zaf erey nêmendê kam beno wa bibo, kam îdeolojî beno wa bibo, eke xo sey însan bi name keno û têduştî paweno ganî bibo vengê tepişteyan.

Nê rojan de medyaya herême û Tirkîya de qalê wedaritişê Pêkerdişê Stenbolî yeno kerdene. Seke yeno zanayene hetê îqtîdarî ra 1ê temmuze de pêkerdiş ame wedaritene. Tirkîya ke bîya cayê qirkerdişê cinîyan, bi wedaritişê pêkerdişî de hîna zêde hêz dana kiştoxan. Her aşmî tewr tay 20 cinî yenê qetilkerdene. Semedê tutan, cinîyan û pêro ganeyan Pêkerdişê Stenbolî girîng bi. Coka cinîyan tewr zêde wayîr vejîyayî û astengîyan nas nêkerdî. Bi pêro hêz û têkoşînê xo ramojnayî ke pêkerdiş bêro wedaritiş zî do bêveng nêmanê û her ca de vengê xo berz bikerê. Çalakîya cinîyan roja ke semedê wedaritişî Pêkerdişî Stenbolî qal bî heta nika nêvindert. Hem serê medyaya dîjîtalî de hem kuçe û meydanan de cinîyan reaksîyonê xo ramojnayî û vatî, ma fek destkewtişanê xo ra vera nêdanê. Ma estê û ma do xoverdayîşê xo dewam bikerê.

Babetêka qet rojeve ra nêkewena û pêro welatî tesîr kerda seke yeno zaneyene ekonomî ya. Ekonomîya Tirkîya her ke şina xirab bena û nê ra zî tewr zêde feqîrî tesîr benê. Bi zamkerdişê çîyan, bacayan şaro feqîr êdî nêeşkeno keyeyê xo rê nan bero. Pandemî ke 2 serrî yo dewam keno, hem hetê psîkolojîk û hem hetê ekonomî ser komel de rijnayîş viraşt. Xeylê kesî êdî nêeşkenê debara xo bikerê, Bêpereyî û bêomîdî ra hîn kesan peynîya cuya xo ard. Yanî no kaos çend şino hîna kûr beno. Vera ke çareserî bêro vînayene caardişê ke feydeyê înan çin o yenê awankerdene. Şar êdî nê bêedaletî ra vano bes o. Bes o heqdestê tayî rê, zam û bêedaletî rê. Bes o dewlemendbîyayîşê dewlemendan ra, feqîrbîyayîşê feqîran ra. Bes o no sîstemo ke merdimî helneno ra.

Ziwatî zî nika semedê pêro dinya problemêko tewr pîl a. Xozaya ke destê însanan de ameya çinkerdene, qetilkerdene êdî êdî bedelê nê însanan rê ramojnena. Daristanê ke yenê veşnayene, darê ke yenê birnayene, awbendê ke yenê viraznayene, sîlehê ke yenê xebitnayene, kîmyasalê ke yenê rijnayene nê pêro çî dinya ver bi çinbîyayîşî benê û cuyêka nêweşe verê ma de rafînenê. Ma ganî vera nê çîyan de rêxistin bibê û kesê ke wazenê xoza lêşin bikerê, destûr nêdê înan. Her çiqas organîzekerdişê xirabî bibo zî merdim hîna zêde eşkeno bi başî xo û derûdorê xo organîze bikero. Bêrê ma pêro vera nê bêedaletî, binpaykerdişê heqan, tacîz û tecawuzan, feqîrî û ziwatî dest bidê yewbînan û vengê xo berz bikerê. Ma hêzdar ê eke ma xo ra bwer bê ma eşkenê dinya xirabî ra bivurnê başî. Ma eşkenê têduştî semedê pêro ganeyan awan bikerê. Tena çîyêk ma rê lazim o yewbîyayîşê heq û heqîqetî.