Rojnameya Heftane

Wextê peynîardişê şîdetî ameyo

Helîn Uzel

Vakure Kurdistanî de seba ke şaro kurd bê îrade, bê çand û bê exlaq bibo hetê dewlete ra polîtîkayê taybet êy çonkdayîşî yenê rayîraberdene. Nê polîtîkayan de bi taybet cinîyê ciwan yenê hedefgirewtene. Na yew bi rayirê hêzê xo yê taybetî kenê. Vernî de êrîşê bedenê cinîyan kenê, bedenê cinîyan roşenê û onûrê civatî binling kenê. Bi destê dewlete, bi ercê exlaqî yeno kayekerdiş. Yeno zanayiş ke heke cinî exlaqê civatî nêpawa do civat nêmano û çinê bibo. Ay semed ra êrîş kenê. Badê serranê 1978ine nê êrîşî bi taybet Kurdistan de dest pêkerdî. Çimkî dîyê ke şaro kurd reyna ganî beno. Bi taybet dima ke AKP ame îqtîdarî ser, nê êrîşî verva cinîyan zêdîyayî. Raybazanê çonkdayîşî êy dewlete ra yew zî tecawiz o. Dewleta tirk şexsê cinîyan de şaro kurdî rê qirkerdiş ferz kena.

Polîtîkayê taybet êy çonkdayîşî

Verva nê êrîşî xeylê tekoşîn ame dayene. La çi heyfo ke hama zî xeylê cinîye ciwan estê ke tekoşînî ra dûrî yê. Mînak, Batman de Îpek Ere hetê eskerê dewlete ra ameye tecawizkerdiş, Gulîstan Dokuye hema hema nêzdîyê serrîyêk o Dêrsim de vînîbîyayeya. Reyna waya Mutlu Kaya ke encamê êrîşê yew camêrdî de bi giranî dirbetin bî, Dîlek Kaya Amed de hetê embazê xo yo esker ra ameye qetilkerdene.

- Advertisement -

Nê polîtîkayê taybetî êy dewlete, vakûrê Kurdistanî de her roja ke şona vila benê. Destê qilêrin serê cinîyan de yê. Zê ke şîdet, tecawiz û kiştiş bes nîyo, dewlete cinîyan rê cuwîyek merde dana cuwîyayîş û zê objeyek cinsî verkêş kena.

Vakûre Kurdistanî de êdî fuhuş zêdîyayo. Bi ewnayîşeko teng êy namûsî, wazenê cinîyan şenik bikerê. Cinîya ke fuhuş kena ya yena kiştiş ya zî bena koleya dewlete. Keleka tecawizkerdişî, mergî bi guman zî rojdeme de yê. Hewl danê mergê cinîyê ke ver bi mergî yenê şirawitiş û yenê qetilkerdiş, zê ‘întîxar’ binawnê. Kiştox, êrîş û tecawizkarî nînê cezakerdiş û bi fermanê selahîyetdaran hereket kenê.

Bi verkeşîya têkoşînî, cinîyê kurd verva nê polîtîkayan xeylê xebatî rayîr benê û polîtîkayê taybetî vero vecîyenê.

Hemeyê dinya de verva cinîyan şerêko taybet ameyo îlankerdene û yeno rayiraberdene. Asta şîdetî tewr berz de ya. Zê ke ma vernî de vatbî, bingehê şîdetî hişmedîya bawiksalan de yo. Cinîyî zê male xo veyneno yo. Bi verkeşîya têkoşînî, cinîyê kurd verva nê polîtîkayan xeylê xebatî rayîr benê û polîtîkayê taybetî vero vecîyenê. Çimkî ma cinîyî êdî nêeşkenê bi şîdeto ke her roje ma kêm keno û bê nefes verdeno reyde bicuwîye. Êdî bes o, wextê peynîardişê şîdetî camîrdî ameyo.

Ma do na yew senîn bikerê?

Bi avervistijê pawitişê cewherî, bi tekoşîn! Çar perçeyê Kurdistanî de cinîyê kurd birayvistin bîyê û verva şîdetî bawiksalan û dewlete, xopawitişê cewherî aver vistî. Çimkî dewlet kiştox û êrîşkaran pawena. Merdim nêeşkeno bawerîya xo bi dewlete bîyara. Tewr peyên ma na yew qewimîyayîşê Îpek Ere de dî. Coka rayîrê bipeynî ardişê şîdetî, qerardarîya cinî û hêzê aye êy xopawitişî yo. Lazimo ma vernî de xo perwerde bikerê û dima ra zî dormeyê xo rayvistin bikerê. Çonkdayîş nê, xoverdayîş lazim o. Êdî verva qirkerdişan wextê pawitişê cinîyan û civatêk azad o!