Rojnameya Heftane

Azadîya fikr û çapemenîye serra 2019î de ameye çinkerdene

Caardişê Rewşa Îstîsnayîye serra 2019î de zî dewam kerd. Azadîya çapemenîye hema hema qet nêmende: Tewr tay 100 rojnamegerî zindan de yê bi seyan kesî seba parekerdişê xo yê medyaya komelkîye raştê tehqîqatan ameyî û ameyî tepiştene

Wezîrê Karanê Teberî yê tirkî Suleyman Soyluyî wexto ke rojnamgerî rexne kerdî û vat: “Wazena her çi ca verda û biba rojnamegerêk” û îdîa kerde ke Tirkîya de ”rojnamegerê cigêrayoxî” çin ê.

Soylu û hukmat îdîa kenê ke Tirkîya de kesêk zî rojnamegerîye ra yan zî fikranê xo ra nêame hukmkerdene yan zî tepiştene. Wexto ke Soyluyî waştêne ke bibo rojnameger, rojnameger Azîz Oruç bi îdîayanê zûran ê medya hetê Wezaretê Karanê Zereyî ra sey terorîst ame mojnayene û tepiştene.

Destpêkê menga kanûne de zî rojnamegeranê Ajansa Mezopotamya Sadîye Eser û Sadik Topaloglu bi ‘îfadeyanê şahîdanê nimitkîyan’ bi îdîaya ‘endamîya rêxistine’ ameyî tepiştene. Goreyê doneyanê Sendîkaya Rojnamegeranê Tirkîya zindanan de 110 rojnamegerî û xebatkarê medya estê. Goreyê eşkerayîya 4ê kanune ya Înîsîyatîfê Rojnamegeranê Azadan zî tewr tay 139 rojnamegerî tepişte yê. Rojnamegerê Sînornênasî zî tede 180 welatan de Endeksa Azadîya Çapemenîye ya Dinya de Tirkîya rêzê 157. de ya.

Edîtoranê Platformê Bêveng Mebe ra Kultîgîn Akbulutî vat: “Serra 2019î de mîyanê şert û mercanê Rewşa Îstîsnayîye de derbaz bîye. Bi nameyê Platformê Bêveng Mebe ma sansur û astengîya azadîya fikr çarçeweyêka hîra de ercnenê. Astengîya çapemenîye, gefî, hedefkerdişî, karî ra vetişî, qedexeyê weşanî. Îqtîdar bi nê hawayî emser zî dest na azadîya fikran ser.”

Edîtorê Kovara Sînema Altyazi Firat Yucelî vat: “Serra 2019î de dewayê ke mabênê serranê 2015-2018î de vera sînemageran dest pêkerdibi binetîce bîyî. Birê ke ameyî dayene mojnenê ke ma mîyanê rejîmêkî de yê ke mojnayîşê dokumenteran zî suc ê.” Yucelî îfade kerd ke şekilê sansurî serra 2019î de vurîya û vat: “Herinda qedexekerdişê mojnayîşî de bi cezakerdişê huqûqîyî otosansur bi zêde.”