Duşem, Mijdar 29, 2021

Çar parçeyî ra yew veng “Kobanê”

Wexto ke qala Kobanê yena ma vîrî, sarê ma beno berz. Wexto ke yewî vat Kobanê, sereberzîya şarê ma yena vîrê ma. Kobanê semedê ma hişmendîya ma ya giran a. Kobanê seba ma herra mergî xo ser ra eştiş a. Kobanê semedê ma serkewtiş a. Binxetî ra ameyîş a û serxetî ra zî şîyayîşê kurdan a.

Tarixê ma de erdê ma senî talan bîyo, ziwanê ma zî talan bîyo. Kurdî bîyî lete lete la hema zî vera nêdayo hişmendîya xo lete biba. Plansazîya dewleta hegemenî aseno ke ma vila kerdî. La ez wina qebul nêkena. Ez zana ke ma vila nêbîyî. Ez zana ke ma vîndî nêbîyî. Çunke ma heme zanê ke ma estê. Vakûr zano başûr esto. Başûr zano rojhelat esto. Rojhelat zano vakur esto. Sînorê ma, ma nêviraştî. Heta haya ma, ma ra biba ma ne vîndî benê ne zî vila benê. Sînor çîyêko viraşte yo. La hişmendîya netewe viraşta nîya. Hişmendîya şarî helbet sînorî zî raşt keno.

Kobanê hişmendîya kurdan arda pêser. Hişmendîya kurdan kerda fikrê miletan heminan. Verê ci kurdan yewbînan nêşinasnayêne la nika heme dinya kurdan şinasnena. Helbet wina rehet nêbi. Senî destê kurdan yewbînan resayî înan rê qewetêko gird ardo. Nê qewetî sereyê kurdan berz kerd. Wexto ke sereyê merdimî senî bî berz, o sere çiray nêno war. Çimkî sereberzkerdiş vînayîşê dinya yo. Wexto ke yew dinya bivîno êdî nêeşkeno vînayîşê xo vera bido.

Kobanê kifşê ma kurdan heminan a. Letekerdişê ma ra pêserbîyayîşê ma heminan o.
1ê Teşrîna Peyêne 2014î de sey roja Kobanêye ame qebulkerdiş. Na roje ma heme zanê ke yew roje de nameyê xo nêgirewto. Na roje, nameyê xo qîrîya cinîyan, bidestê xortan û kaykerdişê gedeyan ra girewto.
Cuya kurdan heta nika sey kokê daran bi. Heta nika kokê kurdan parçe bî, la nika yew kokê xo kerdo derg nika Kobanê de bîyo gilê daran. Gilê bînan zî vera vera xo resnenê erdê bînan. Kokê ma xo zereyê erdî de zî keno derg, serê erdî de zî xo keno derg û beno gildar. Çend ke gildar benê milçikê daran zî benê zêde. Çend ke benê derg sîya înan zî bena derg. Çend ke gildar benê pelê daran zî benê zêde. Çend ke benê gildar derg benê meyweyê înan zî benê zêde.

Heta nika dewletanê muktedîran nê kokî birnayîbî. Nêzanê ke kokê kurdan zaf o. Yew kokî birnenê koko bîn beno pîl, di kokan birnenê çar kokî benê zêde. Çimkî kokê kurdan çar parçe bîyo la her lete de xoser zî eşkeno bibo pîl. Senî waştêne ke rojawa qir bikî, vakurî ganî xo da rojawa, rojawa hîna pîl bi û hêz girewt. No hêz helm dano ma heminan.
Kobanê serewedartişê ma heminan a. Nê rojan de nê serewedaritişê kurdan wazenê ke bikî bindestîya kurdan. Şima zanê ke nê rojan Tirkîya de, dewaya Kobanê dewam kena. Na dewa de sîyasetmedarê kurdan yew serre ra heta panc serre ra cor ha peyê berî der ê. Semedê înan hezar serran ceza wazenê. Yew raştî esta ke kurdî peyê berî de zî bimanê xemê înan nîyo. Çimkî kurdan sereyê xo kerdo berz, sereyo ke bi berz çiray nêno war.
Ma ferq nêkerd la Kobanê de herbê dinyaye yo hîrêyin vejîya. Nê herbî de dewletan herbî xo pê wekaletî kerd. Dewletan sucê pîlî serê hereketanê cîhadîstan kerdî. Nê herbî de waştêne ke wa kurdî reyna bibî şamîya înan. La tarîxî na reye seba kurdan tekerrur nêkerd. Heme parçeyanê bînan de kurdî seba xo ameyê pêser. Neheqîye qebul nêkerde û heqê xo waştî û heqê xo her ca de pawitî.

Kobanê nêkewte çimkî Kobanê kiftê kurdan ser o û destê kurdan ser o bîye.
Hîris serran ra ver senî nêşêyayî sereyê sîyasetmedaranê kurdan bîyarî war nika zî nêşênê sereyê înan bîyarî war. Çimkî polîtîkaya kurdan tena yew ca de nîya. Polîtîkaya kurdan zereyê şarê ma de ca girewta û awan bîya. Aye ser o kam bêro şaristananê kurdan, şarê ma bêters û bizerrî ra şêno nameyê erdê xo vajo.
Polîtîkaya kurdan sey polîtîkaya partîyanê merkezinan nîya. Polîtîka seba kurdan serewedaritişê cuye ya. Nê serewederatişê ma cayê xo girewto û bêters serekanê partîyanê nasyonalîstan ra vatişanê xo texsîr nêkeno. Şarê ma vano ke semedê xo meyîn verê ma, eger şima yenê verê ma xo vîr ra mekî ke linga şima ha erdî ma ser o ya. Erdê ma bizanî û bişinasnî. Nameyê ey Kurdistan o. Kurdistan welatê ma yo, kokê ma ha erdê ma de yo. Eger şima wina qebul nêkenê şima rê oxir bo.
Şima vînenê ke ne eşkenê vengê ma bibirnê ne zî eşkenê sereyê ma bibirnê.
Vizîr Kobanê de kamî hêriş kerdo, kamî waşto wa Kobanê bikewo, no zîhnîyet na reye zî kurd û dostanê kurdan ra heyfê xo gêno. Çimkî sucê înan pîl o, sucê înan hendê pîl o ke nêtemerîyeno. Her cayî ra no suc eşkera bîyo. Semedê ke sucê xo bitemerno sucanê bînan keno. Sîyasetê înan gineno dêsê kurdan ro. Sereyê sîyasetmedaranê kurdan her tim berz o, seke Sebahat vana “Şima qebul bikerî nêkerî ma kurd ê. Ma yew şar ê. Heqê şaran senî estê heqê ma zî estê. Heqê ma seba qebulkerdişê şima nîyo.”
Ma vatişê xo nika nêvato. Vatişê ma serewedaritişê kalikanê ma ra heta nika yeno. Seyîd Rizayî senî ke mehkemeyanê îstîklalî de sereyê xo nêard war, înan rê bî derd. Senî ke Şêx Seîdî înan ra vat “Ez xo raya şarê xo de feda kena, ez nê semedî ra poşman nîya. Helbet tornê ma nê vînenê. Ma verê dişmenê xo de nêşermayenê no zî ma rê bes o.”
Meydanê Çarçirayî de zî Qazî Muhammedî vatîbî:
“Mektebe persayêne di rey di keno çend? Her kesî vatêne çar. Mi her tim matematîkî ra kêm girewtêne. Çimkî goreyê mi di rey di yew kerdêne, nêkerdêne çar.
Mi gore didan, ziwan û lewî nêkenê çar pêro benê yew, benê veng benê qîrî.
Mi gore, di polî, di lingî nêkenê çar parçe benê yew leşe û bi yewî xebitîyenê.
Mi gore, cîran, keye, cade, kuçe nêkenê çar, benê şaristan û tede pîya ciwîyenê dewletî, feqîrî û şar.

Mi gore, kok, govde, gil û pel nêkenê çar, benê yew dare û hem kilm hem zî derg.
Mi gore, eşq, zerrî, rindî û safî nêkenê çar, hetê waştîye de kenê yew. Nê nimuneyî ke vanê di rey di nêkenê çar zaf ê û bêpeynî yê.
La tena ez nê zana ke eger leşa mi parçe parçe bikî, guleyan mi ser o bivarnî, mi dar de bikî zî do zerrîya mi her tim nê vaja;
Kurdistan yew welatêk a, nêbena çar”
Nê vateyanê rayberanê ma kurdan hêz da ma, ma kerdî yew. Vatişê înan sereyê ma berz kerdo û nê semedî ra sereyê ma nêno war.
1ê Roja Teşrîna Peyêne roja yewîya ma kurdan a. Roja yewîye pîroz ba.

Çar parçeyî ra yew veng “Kobanê”

Wexto ke qala Kobanê yena ma vîrî, sarê ma beno berz. Wexto ke yewî vat Kobanê, sereberzîya şarê ma yena vîrê ma. Kobanê semedê ma hişmendîya ma ya giran a. Kobanê seba ma herra mergî xo ser ra eştiş a. Kobanê semedê ma serkewtiş a. Binxetî ra ameyîş a û serxetî ra zî şîyayîşê kurdan a.

Tarixê ma de erdê ma senî talan bîyo, ziwanê ma zî talan bîyo. Kurdî bîyî lete lete la hema zî vera nêdayo hişmendîya xo lete biba. Plansazîya dewleta hegemenî aseno ke ma vila kerdî. La ez wina qebul nêkena. Ez zana ke ma vila nêbîyî. Ez zana ke ma vîndî nêbîyî. Çunke ma heme zanê ke ma estê. Vakûr zano başûr esto. Başûr zano rojhelat esto. Rojhelat zano vakur esto. Sînorê ma, ma nêviraştî. Heta haya ma, ma ra biba ma ne vîndî benê ne zî vila benê. Sînor çîyêko viraşte yo. La hişmendîya netewe viraşta nîya. Hişmendîya şarî helbet sînorî zî raşt keno.

Kobanê hişmendîya kurdan arda pêser. Hişmendîya kurdan kerda fikrê miletan heminan. Verê ci kurdan yewbînan nêşinasnayêne la nika heme dinya kurdan şinasnena. Helbet wina rehet nêbi. Senî destê kurdan yewbînan resayî înan rê qewetêko gird ardo. Nê qewetî sereyê kurdan berz kerd. Wexto ke sereyê merdimî senî bî berz, o sere çiray nêno war. Çimkî sereberzkerdiş vînayîşê dinya yo. Wexto ke yew dinya bivîno êdî nêeşkeno vînayîşê xo vera bido.

Kobanê kifşê ma kurdan heminan a. Letekerdişê ma ra pêserbîyayîşê ma heminan o.
1ê Teşrîna Peyêne 2014î de sey roja Kobanêye ame qebulkerdiş. Na roje ma heme zanê ke yew roje de nameyê xo nêgirewto. Na roje, nameyê xo qîrîya cinîyan, bidestê xortan û kaykerdişê gedeyan ra girewto.
Cuya kurdan heta nika sey kokê daran bi. Heta nika kokê kurdan parçe bî, la nika yew kokê xo kerdo derg nika Kobanê de bîyo gilê daran. Gilê bînan zî vera vera xo resnenê erdê bînan. Kokê ma xo zereyê erdî de zî keno derg, serê erdî de zî xo keno derg û beno gildar. Çend ke gildar benê milçikê daran zî benê zêde. Çend ke benê derg sîya înan zî bena derg. Çend ke gildar benê pelê daran zî benê zêde. Çend ke benê gildar derg benê meyweyê înan zî benê zêde.

Heta nika dewletanê muktedîran nê kokî birnayîbî. Nêzanê ke kokê kurdan zaf o. Yew kokî birnenê koko bîn beno pîl, di kokan birnenê çar kokî benê zêde. Çimkî kokê kurdan çar parçe bîyo la her lete de xoser zî eşkeno bibo pîl. Senî waştêne ke rojawa qir bikî, vakurî ganî xo da rojawa, rojawa hîna pîl bi û hêz girewt. No hêz helm dano ma heminan.
Kobanê serewedartişê ma heminan a. Nê rojan de nê serewedaritişê kurdan wazenê ke bikî bindestîya kurdan. Şima zanê ke nê rojan Tirkîya de, dewaya Kobanê dewam kena. Na dewa de sîyasetmedarê kurdan yew serre ra heta panc serre ra cor ha peyê berî der ê. Semedê înan hezar serran ceza wazenê. Yew raştî esta ke kurdî peyê berî de zî bimanê xemê înan nîyo. Çimkî kurdan sereyê xo kerdo berz, sereyo ke bi berz çiray nêno war.
Ma ferq nêkerd la Kobanê de herbê dinyaye yo hîrêyin vejîya. Nê herbî de dewletan herbî xo pê wekaletî kerd. Dewletan sucê pîlî serê hereketanê cîhadîstan kerdî. Nê herbî de waştêne ke wa kurdî reyna bibî şamîya înan. La tarîxî na reye seba kurdan tekerrur nêkerd. Heme parçeyanê bînan de kurdî seba xo ameyê pêser. Neheqîye qebul nêkerde û heqê xo waştî û heqê xo her ca de pawitî.

Kobanê nêkewte çimkî Kobanê kiftê kurdan ser o û destê kurdan ser o bîye.
Hîris serran ra ver senî nêşêyayî sereyê sîyasetmedaranê kurdan bîyarî war nika zî nêşênê sereyê înan bîyarî war. Çimkî polîtîkaya kurdan tena yew ca de nîya. Polîtîkaya kurdan zereyê şarê ma de ca girewta û awan bîya. Aye ser o kam bêro şaristananê kurdan, şarê ma bêters û bizerrî ra şêno nameyê erdê xo vajo.
Polîtîkaya kurdan sey polîtîkaya partîyanê merkezinan nîya. Polîtîka seba kurdan serewedaritişê cuye ya. Nê serewederatişê ma cayê xo girewto û bêters serekanê partîyanê nasyonalîstan ra vatişanê xo texsîr nêkeno. Şarê ma vano ke semedê xo meyîn verê ma, eger şima yenê verê ma xo vîr ra mekî ke linga şima ha erdî ma ser o ya. Erdê ma bizanî û bişinasnî. Nameyê ey Kurdistan o. Kurdistan welatê ma yo, kokê ma ha erdê ma de yo. Eger şima wina qebul nêkenê şima rê oxir bo.
Şima vînenê ke ne eşkenê vengê ma bibirnê ne zî eşkenê sereyê ma bibirnê.
Vizîr Kobanê de kamî hêriş kerdo, kamî waşto wa Kobanê bikewo, no zîhnîyet na reye zî kurd û dostanê kurdan ra heyfê xo gêno. Çimkî sucê înan pîl o, sucê înan hendê pîl o ke nêtemerîyeno. Her cayî ra no suc eşkera bîyo. Semedê ke sucê xo bitemerno sucanê bînan keno. Sîyasetê înan gineno dêsê kurdan ro. Sereyê sîyasetmedaranê kurdan her tim berz o, seke Sebahat vana “Şima qebul bikerî nêkerî ma kurd ê. Ma yew şar ê. Heqê şaran senî estê heqê ma zî estê. Heqê ma seba qebulkerdişê şima nîyo.”
Ma vatişê xo nika nêvato. Vatişê ma serewedaritişê kalikanê ma ra heta nika yeno. Seyîd Rizayî senî ke mehkemeyanê îstîklalî de sereyê xo nêard war, înan rê bî derd. Senî ke Şêx Seîdî înan ra vat “Ez xo raya şarê xo de feda kena, ez nê semedî ra poşman nîya. Helbet tornê ma nê vînenê. Ma verê dişmenê xo de nêşermayenê no zî ma rê bes o.”
Meydanê Çarçirayî de zî Qazî Muhammedî vatîbî:
“Mektebe persayêne di rey di keno çend? Her kesî vatêne çar. Mi her tim matematîkî ra kêm girewtêne. Çimkî goreyê mi di rey di yew kerdêne, nêkerdêne çar.
Mi gore didan, ziwan û lewî nêkenê çar pêro benê yew, benê veng benê qîrî.
Mi gore, di polî, di lingî nêkenê çar parçe benê yew leşe û bi yewî xebitîyenê.
Mi gore, cîran, keye, cade, kuçe nêkenê çar, benê şaristan û tede pîya ciwîyenê dewletî, feqîrî û şar.

Mi gore, kok, govde, gil û pel nêkenê çar, benê yew dare û hem kilm hem zî derg.
Mi gore, eşq, zerrî, rindî û safî nêkenê çar, hetê waştîye de kenê yew. Nê nimuneyî ke vanê di rey di nêkenê çar zaf ê û bêpeynî yê.
La tena ez nê zana ke eger leşa mi parçe parçe bikî, guleyan mi ser o bivarnî, mi dar de bikî zî do zerrîya mi her tim nê vaja;
Kurdistan yew welatêk a, nêbena çar”
Nê vateyanê rayberanê ma kurdan hêz da ma, ma kerdî yew. Vatişê înan sereyê ma berz kerdo û nê semedî ra sereyê ma nêno war.
1ê Roja Teşrîna Peyêne roja yewîya ma kurdan a. Roja yewîye pîroz ba.