Rojnameya Heftane

Xelaskirina pêşerojê û pûtepêdana paşerojê

Etîmolojîya peyva "dengbêj"ê ji hêla felsefeya zimannasîyê ve gelekî cîyawaz e: Deng + bêj, ne gotin+bêj. Di nivîsa xwe ya "Albûma Botan û Vejandina Dengan" de min hinekî li têkilîya deng û…

Gelo Kazimî jî bi derdê Qasim diçe?

Di dîroka nêz a Iraqê de navê General Ebdulkerîm Qasim xwedî cihekî girîng e. Piraniya pêkhateyên Iraqê jî bi erênî behsa Qasim dikin. Baş e di rastiyê de Ebdulkerîm Qasim kî ye?…

Çi eleqeyê Elon Musk û kirmanckî têdir est o?

Belê pers na ya, çi eleqeyê Elon Musk û kirmanckî têdir est a? Ene hîkayeya ma ya ke dinya şina aşmî, ma hema nêşkenê di çekuyan biyarê têhete.

Mesela tîya ra vecîya:

Elon Musk CEO’yê Kompaniya Tesla yo. Tesla kar daya verê xo ke dinya ra merdiman bero feza û ewca ra merdiman bîyaro dinya. Yanê mîyanê dinya û feza de karê berdiş û antişî bikero. CEO’yê Tesla Elon Musk û kaykerdoxê Hollywoodî Tom Cruise çendeyke verî peyman girêda ke feza de fîlm bancê. Ger ê beşkê feza de fîlm bancê di tarîxey dinya de go bibo fîlmo yewîn de fezaye yeno viraştişî.

Ma bêrê ser mesela: Elon Musk çende rocî verî daxuyanî da çapemenî û vat: “Panc serî dimara ma go yew ‘çîp’ ke bi pîlan xebetêno bikerê mîyanê serey merdiman û bi nê çîpî pêdivî merdiman bi mûsayîşê ziwanan do nêmano. Kam, kînga, kamco ziwanî biwazo go bernamey ê bikero hedre û tedir xeberî bido.” Me serê ene joy de Diyarname de xebere viraşte û serê twittirî de zî kerd vila. Hevalê mi, civaknas Zekî Ozmen vat: “Ma bîlesebeb qeybî kurdî xo decnenê, panc serî dimara pêdivî bi ziwanan nêmanena. Xo rê keye de vinderê.”

Roja ke Vîrusê Korona est o û ma keye de yê, ez nêvirderta. Enî demî de mi zehf kitabê kirmanckî (zazakî) wendî û serê ziwanî de zî ez henî xebetîyaya. Mi henî notê xo yê serê zaravay kirmanckî de twitter de kerdî vilay ke însanan rê fêdey cînan bibo.

Reyna serê twittirî ra mi va: “Zekî, yanê ti vanê ez bîleseb endêke xo aciz kena, notanê serê kirmanckî de kena hedre û tîya kena vila?”

Va: “Erê, hema ca de fek tera verade.”

Hebet Şengul Ogur kewt mîyan va: “Goş meşa Zekî”…

Axir ma têdir yarî bikerê zî ene mesela çînan bîne mocnena ma: Dinya her game tewf zaf verê xo dana teknolojî, teknolojî raver bena û go hema zahf raver bera zî.

Elon Musk, o ke ene xebere kerd vila wayirê 40,7 mîlyar dolarî yo. O wazeno merdiman bero feza û bîyaro.

Ma tûtî bî, ma bi darikan kay kerdêne. Wexto ma di tûtan serê darikan de dayne pêro, pîlêkey ma hameyne vatê: “Şar şîyo aşmî, şima hema serê di darikan de danê pêro.”

Erê şar tam 51 sere verî şî aşmî; enka zî şar şino feza. Elon Musk wazeno merdiman bero feza û bîyaro. Belkî siba di sibay, çend serrî dimara feza de qey jîyaney merdiman zî ca bêro viraştişî, belkî merdimî ewca jiyaney xo dewam bikerê… Ma nêzanê. La ma zanê ke dinya zaf û zaf ma ra ravêrêrî ya.

Erê, dinya sera şora zî ma mecbûrê ziwanê xo bimûsê, biparêzê û raver berê. La heto bîn ra zî pêdivî ma pê est a ke ma goş bişanê dinya, ma bawnê sera şina, ma di mîyanê dinyaya newî de çi ya û çiqa ca gênê?